Mektuplar

İmam Ebu’l-Hasan el-Eş’ari’nin (rah.) Mektubu

İmam Ebu’l-Hasan el-Eş’ari'nin (rah.) Mektubu
İmam Ebu’l-Hasan el-Eş’ari’nin (rah.) Mektubu

Tam adı Ebü’l-Hasan Ali b. İsmail b. Ebu Bişr İshak b. Salim el Eş’ari el-Basri’dir. Ehl-i sünnet itikadi mezheplerden Eş’ariyye mezhebinin kurucusudur. Yemen’deki Eş’ar kabilesine mensup olan sahabi Ebu Musa el-Eş’ari’nin soyundan geldiği için Eş’ari nisbesiyle tanınmıştır. Ehl-i sünnet akidesinin gelişip yayılmasına olan önemli katkılarından dolayı “Nasırüddin” lakabıyla da anılır…

Miladi 935 yahut 936 yılında Bağdat’ta vefat etmiş ve şehrin güneyinde bir mescidin yanındaki türbeye defnolunmuştur. Allah ondan razı olsun.. (syafa 30)

-Dağıstan’ın Derbend şehri alimlerine ve halkına yazılmıştır.
-Aslı oldukça uzun olan mektup Ehl-i sünnet ve’l –cemaat’e bağlılık ve kelamş meseleler hakkındadır.

Mektubu:
Cenab-ı Allah’a şükürler olsun ki hidayet veren sünnetlere bağlanmayı bize sevdirdi. Bizi helak eden bid’at-lardan uzaklaştırdı. Yakinin bahşettiği serinlik ile kalplerimizi doldurdu. Din kuvvetiyle bizi aziz kıldı. Peygamberine ittiba ve emanetine sımsıkı bağlananlardan eyledi. Bid’at ve ayrılık vahşetini izale edecek sünnet ve cemaat ünsiyeti bize bahşetti.

Taatin şerefi ancak hamd ile yükselir. İlahi mevhibeler onunla ne güzel gösterilir.

Hakk’a davet edenlerin ulusu ve Allah ile aramızda elçi olan Muhammed’ e salat olsun ki Cenab-ı Allah onu ayetleri ile teyit ve hakkındaki şüpheleri mucizeleri ile keserek kendisine yol açtı. Yaptıklarında kendisi için deliller bulunduğunu vazıh beyan ve zahir burhan ile gösterdi. Nihayet batılı hüsrana uğratıp, hakkı galip ve mansur ederek parlattı. Bu suretle Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi vesellem) peygamberliğini, tebliğ ile emaneti yerine getirdi. Ümmete nasihat etti ve hüccet ile yükseldi. Sf. 31

Allah Teala Muhammed aleyhisselamı bütün alem halkına ba’s etti. O zaman onlar ayrı ayrı hiziplere yek-diğerine mübayin fırkalara ayrılmıştı. Bir kısmı da felsefidir. Bunlar akli hükümlerle iddia ettikleri fenlerde batıl şeyler sebbiyle birçok şubeye ayrıldılar. Bir kısmı brahmandır. Bunlar Allah’ın resulü bulunmasını inkar ederler. Bir kısmı deri-dir. Bunlar kainatın la ila nihaye devam edeceğini iddia ediyor ve dalalet zulmetinde sürünüyorlar. Bir kısmı senevidir. Bunları hayret kaplamıştır. Bir kısmı da Mecusi olup hiçbir vecihle tecrübe etmediği şeyi iddia ediyorlardı. Kimisi put sahibi olup puta tapar. Putlara ibadetle kendisine takarrüp edilecek rabbi olduğunu iddia ediyordu.

İşte Allah Teala Hz. Peygamber’i bunların cümlesine, hepsinin hadis olduklarına tembih ve muhdeslerini tevhide davet ve kendilerinde olan asar-ı sanatten istidlal ederek Cenab-ı Allah’ı marifet yollarını beyan için ve Allah hakkında haber verdiği şeylerde sadık olduğunu bahir ayetler ve kahir mucizelerle ispat ederek, fesadını beyan ettiği bütün batıl şeylerin atılmasını emir ve kendi şeriatından ibadet edilmesiyle emrettiği şeyleri izah etmesi için ba’s etti. Peygamber aleyhisselam da bu cemaati şu zikrolunan şeylere davet ve kendilerinde bulunan lügat, hey’et ve suret ihtilafları delaletiyle hadis olduklarına tembih etti. Kendilerinde ve diğerlerinde bulunan Halik’ın vücudunu iktiza, tedbir ve iradesine delalet eden şeyler yardımıyla Halik’ı marifet yolunu onlara açtı.


İmam Ebu’l-Hasan el-Eş’ari’nin (rah.) Mektubu

Kaynaklar
Kıvamüddin, “Ebü’l-Hasan el Eş’ari’nin Babülebvab Ahalisine Yazdığı Mektup”, Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası, yıl 2, sy. 7, İstanbul 1928. Mektubun bundan sonrası kelami meselelere cevaplar ve izahlardır.

1 Yorum

Bir Yorum Bırak